24 marzec - Światowy Dzień Walki Z Gruźlicą

24 marzec - Światowy Dzień Walki Z Gruźlicą

Wydawać by się mogło, że gruźlica to choroba, która prawie całkowicie zniknęła z mapy chorób zakaźnych świata. Nic bardziej mylnego. Gruźlica nadal jest jedną z najczęstszych chorób zakaźnych na naszym globie., a z jej powodu co roku umiera ok. 3 mln osób na świecie.

Światowy Dzień Walki Z Gruźlicą obchodzony 24 marca ma przypominać o tym fakcie tym bardziej, że w Polsce również odnotowywany jest wzrost zachorowalności na gruźlicę.  

Coraz częściej jest obserwowana u ludzi młodych, poświęcającej się pracy zawodowej, żyjący w biegu, w ciągłym stresie żywiący się fast foodami i wspomagający się używkami.

Według klasycznych kryteriów gruźlica dzieli się na:

Gruźlice pierwotną - rozwija się w wyniku pierwszorazowego zakażenia prątkami i dotyczy najczęściej płuc.

Gruźlica popierwotna - jest efektem reaktywacji gruźlicy pierwotnej po kilku miesiącach lub latach. Może  dotyczyć płuc ale także innych narządów.

Jak możemy się zarazić?

Głównym źródłem zakażenia gruźlicą jest kontakt z chorym prątkującym, czyli aktywnie wydalający prątki  wraz z wydzielina z górnych dróg oddechowych.

Inną, zdecydowanie rzadszą drogą zakażenia jest droga pokarmowa. Jednak w krajach utrzymujących  właściwy reżim sanitarno - weterynaryjny, ta droga zakażenia zdarza się sporadycznie.

Co powinno nas zaniepokoić?


Zarażenie się gruźlica nie jest tak łatwe jak w przypadku np. grypy ale trzeba zachować czujność w przypadku poniższych objawów:

- kaszel utrzymujący się przez co najmniej 3 tygodnie, początkowo suchy, a potem wilgotny z  wykrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny,

- krwioplucie,

- duszność,

- ból w klatce piersiowej,

- gorączka lub stany podgorączkowe, nocne poty, utrata masy ciała, osłabienie oraz łatwe męczenie się przy niewielkim wysiłku.

Oczywiście powyższe objawy mogą występować również w innych chorobach płuc, ale aby to stwierdzić należy skonsultować się z lekarzem, który zdecyduje o badaniach i dalszym leczeniu.

Jak leczyć ?

Jeśli już stwierdzono u nas chorobę należy pamiętać, że prawidłowe leczenie przeciwprątkowe prowadzi do pełnego wyleczenia.

Warunkiem osiągnięcia sukcesu terapeutycznego jest właściwa współpraca chorego z personelem medycznym w czasie całego leczenia. W pierwszym etapie leczenia gruźlicy pacjent przebywa w szpitalu aby ograniczyć ryzyko zakażenia innych osób w okresie prątkowanie. Wtedy też lekarz może obserwować chorego pod kątem wystąpienia objawów ubocznych leków przeciwprątkowych. Po 2 - 3 tygodniach prawidłowego leczenia przeciw gruźliczego chory nie wydziela już prątków. Średni okres pobytu w szpitalu to 4 - 6 tygodni. Po odprątkowaniu chory może kontynuować pod kontrolą dalsze leczenie w przychodni
rejonowej. Dodatkowo, aby wzmocnić układ odpornościowy wskazane jest stosowanie diety wysokokalorycznej, o dpoczynek, rzucenie palenia papierosów oraz zaniechanie picia alkoholu.

Jak zapobiegać?

Jednym z działań zapobiegającym gruźlicy są szczepienia przeciw gruźlicy. Szczepienia co prawda nie chronią przed zakażeniem ale łagodzą przebieg choroby.

W Polsce zgodnie z kalendarzem szczepień obowiązkowo są szczepione noworodki w ciągu 24 godzin po urodzeniu.

Ważne jest także wykonywanie badań kontrolnych zlecanych przez lekarza.

Ostatnim bardzo istotnym krokiem w zapobieganiu gruźlicy jest ograniczenie szerzenia się zakażenia HIV oraz poprawę warunków życia, w szczególności walka z biedą oraz głodem na Świecie. Niestety z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że nie uda się pełne wyeliminowanie gruźlicy na świecie.  Pojawiają się nowe odmiany gruźlicy np. gruźlicy wielolekoopornej, której leczenie jest bardzo trudne,  długie i bardzo kosztowne.

Tekst na podstawie artykułu Dr n. med. Mirosław Jawień
Zakład Epidemiologii Zakażeń Katedry Mikrobiologii CM UJ
Iwona Poznerowicz

źródło: akademia.nfz.gov.pl

 

 Sporządziła: B Moskalewicz